İstanbul’un ilk mahalleleri, adlarını, oraya yerleştirilen fetih gazilerinin isimlerinden almıştır. Bu arada yabancılara ait adlar da verilmiştir. Dükkanlar ve evler iskan için taşradan İstanbul’a gelenlere, yerleşik Bizans halkına ve İstanbul kuşatmasında bulunmuş gazilere verilmiştir. Hamam, han, meşruta gibi gayrimenkuller de cami, medrese okul benzeri sosyal kurumlara tahsis edilmiştir.

Seyyah Evliya Çelebi’ye göre; Karaman ve Konya’dan gelenler Fatih’teki Büyük Karaman’a Aksaray’dan gelenler Aksaray’a Bursa’dan gelenler Eyüp’e Çarşamba’dan gelenler Sultan Selim ve Çarşamba’ya, Araplar Tahtakale’ye, Kırım’dan gelenler Şehremini’ne Eğridir’den gelenler Eğrikapı’ya, Tireliler Vefa’ya yerleştirilmiştir. Ayrıca; Arnavutlar Silivrikapı’da, Trabzonlular Bayezid’de, İzmirliler Galata’da, Sinop ve Samsunlular Tophane’de, Kastomonlular Kazancı mahallesinde, Üsküplüler Üsküplü mahallesinde, İç Anadolular Üsküdar’da, Edirne’den getirilen Yahudiler Eminönü’nde , diğer Yahudiler de Hasköy’de iskan ettirilmiştir.