Gökyüzünün görünümü doğanın en güzel manzaralarından biridir. Sayısız yıldız kadifemsi karanlıkta parlarken, gezegenler yıldızlar arasında gezinir ve uzun kuyruklu yıldızlar yaklaşıp uzaklaşırlar. Geceleri gökyüzünü inceleyen bilim dalı olan Astronomi, en eski bilim dallarından biridir.

İnsanlar yıldızları, milyonlarca yıldır gözlüyor olmalılar. Ama yıldızlarla ilgili ilk ciddi çalışmalar, muhtemelen günümüzden yaklaşık 5000 yıl önce başlamıştır. Ortadoğu’da ki ilk uygarlıklar, yaptıkları gözlemlerin kayıtlarını bırakmışlardır. Babiller usta gözlemcilerdi, Mısırlılar da. Mısırlıların yaptığı piramitler belli takım yıldızlar ya da yıldız düzenlerine göre dizilmişlerdir. MÖ 2800 yıllarında İngiltere’de yapılan Stonehenge büyük olasılıkla bir gözlemeviydi. Taşlar, Güneş’in ve Ay’ın değişik mevsimlerdeki konumlarını gösterecek biçimde yerleştirilmişlerdi. Antik Çinli ve Mayalı astronomlar arkalarında gözlemleriyle ilgili doğru ve tam kayıtlar bırakmışlardır.

NE GÖREBİLİRİZ?

Geceleri gökyüzünde çıplak gözle birçok şey görebilmemize rağmen, dürbünleri ve teleskopları kullanarak çok daha fazla şey görebiliriz. Çıplak gözle baktığımızda ay çok küçük görünür ve çok az özelliği seçilebilir. Dürbünler ve teleskoplarla hem daha büyük görünür hem de yüzeyindeki kraterler gözlemlenebilir.

TELESKOPU KİM İCAT ETTİ?

İlk teleskopu 1608 yılında Hans Lippershey adlı bir Hollandalı geliştirdi. Ama teleskopu geceleri gökyüzünü gözlemlemek için kullanan ilk kişi Galileo isimli bir İtalyan’dı. Galileo ilk gözlemini 1609-10 yılı kışında yaptı. Jüpiter’in uydularını, Ay’da ki kraterleri ve güneşteki lekeleri izledi. Galileo’nun teleskopu çok küçüktü. Sonraki aygıtlar, anten teleskoplar olarak bilinen yaklaşık 50 metre uzunluğundaki teleskoplardı.