Aksi Kedi Logo

O Mama Buraya Gelecek!

İlk Türkçe Yemek Kitabı

13 Eylül 2021 - 13:29
42 Okunma
18 Paylaşım

Türkiye’de bu alanda en yetkin çağdaş tarihçimiz de, araştırmacı yazar Turgut Kut’tur.

İlk Türkçe Yemek Kitabı

Edebiyatımızda yemekler üzerine ilk eserler 14. yüzyılın yüzyılın sonu ile 15.yüzyılın ilk yarısında yaşamış Kaygusuz Abdal’a ait olan manzum şiirlerdir. Bu şiirler, edebiyatımızda sımatiye olarak bilinir. Sımat, ‘sofraya dizilmiş yemekler’, sımatiye de ‘yemekler hakkında yazılmış şiir’ demektir.
Literatürümüzde, yazılı eser olarak niteleyebileceğimiz ilk eser de yine aynı yüzyıla aittir. Bu, Muhammed bin Mahmud Şirvani’nin Tabh-ı Et’ime adıyla Arapça Kitabü’t - Tabih adlı eserden çevirdiği yazma eserdir. İkinci eser ise 18. yüzyılda yazılan ve müellifi belli olmayan Ağdiye Risalesi’dir. Bu eseri, 1828 baskı tarihli et-Terkibatı fi Tabhi’l- Hulviyyat takip eder.

Ülkemizde ilk Türkçe yemek kitabı Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane hocalarından Mehmed Kamil Efendi tarafından 1844 yılında İstanbul’da taşbaskı olarak Melceü’t-Tabbahin (Aşçıların Sığınağı) adıyla basılmıştır. Mehmed Kamil Efendi İstanbul’daki aşçıların eski yemeklerden başka yemek pişirmeye önem vermemeleri sebebiyle, usta kişileri dinleyerek, araştırarak ve özellikle 18. yüzyılda yazılmış Ağdiye Risalesi ve Yemek Risalesi adı verilen iki yazma eserden yararlanarak yazmıştır. Eser, 1844-1888 yılları arasında tam dokuz kez basılmıştır. Kitao 1864 ve 1884 yıllarında Londra’da da iki kez basılmıştır. Kitabın 1873 yılı baskısı Mehmed Sıtkı tarafından Arapçaya çevrilerek 1886 yılında Kahire’de yayımlamıştır. Eser ayrıca Bulgarcaya da çevrilmiştir.

Kitap 132 sayfa olup Mehmed Kamil Paşa tarafından 12 bölüme ayrılmıştır.

Çorbalar (5 çeşit)
Kebaplar (22 çeşit)
Yahniler (31 çeşit)
Tavalar (11 çeşit)
Börekler (21 çeşit)
Hamur İşi Tatlılar (44 çeşit)
Sütlü Tatlılar (15 çeşit)
Bastılar (26 çeşit)
Zeytinyağlı ve Sağyağlı Dolmalar (14 çeşit)
Pilavlar (13 çeşit)
Hoşaflar (14 çeşit
Kahveden Önce Yenecek Tatlılar ve İçecekler (20 çeşit)

Buna ek olarak sayfa kenarlarına yazılmış 46 çeşit salata ve turşu tarifi de bulunmaktadır. Turabi Efendi’nin 1864 tarihli İngilizce çevirisinde, kitap bölüm olarak derlenmiştir.