Aksi Kedi Logo

O Mama Buraya Gelecek!

İstanbul'un İlk Berberleri

30 Eylül 2021 - 23:42
210 Okunma
128 Paylaşım

Pazar yerleri, çınaraltları veya meydan çeşmeleri berberlerin mekânıydı

İstanbul'un İlk Berberleri

İstanbul'da berberler kahvehanelerin içinde çalışmaktaydı. Sultan IV. Murad zamanında kahve ve tütüne getirilen yasak nedeniyle kahvehaneler kapanmış, berberler de müstakil olarak çalışmaya başlamışlardır. IV.Murad Han'ın ölümünden sonra kahvehanelerin tekrardan açılmasıyla berberler de eski yerlerine dönmüşlerdir. Sultan II. Mahmud'un 1826 tarihinde Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmasıyla yine berberlerin işlerinde köklü değişiklikler olmuştur.
Yeniçerilerin toplanma mekânları olan kahvehanelerin kapatılması üzerine semt kahvehanelerinde faaliyet gösteren mahalle berberleri; pazar yerleri, çınaraltlar veya meydan çeşmeleri etrafinda yeni iş yerleri oluşturmuşlardır. Dışarıda çalışma şartlarının zorluğu ,mahalle berberlerinin, özel dükkanlara taşınmasına sebep olmuştur. İstanbul halkı böylece ilk berber dükkânlaryla da tanışmıştır. II. Abdülhamid dönemi içinde Batılılaşmanın etkileriyle Avrupai tarzda yeni berber dükkânları açılmaya başlanmıştır.
Bundan sonra berberler; dükkân sahibi olanlar ve 'ayak berberi' namıyla bilinen seyyar berberler olmak üzere ikiye ayrıldı. Berber dükkânları; mahallenin bir köşesinde sohbet yeri ve değişik kesimden insanların toplandığı bir mekân olarak bilinmeye başlarken, seyyar berberler de bir duvar dibini veya köşe başını kendilerine mekân edinerek, müşteri beklerlerdi. Müşterilerinin çoğu amele, ayak takımı ve esnaf kesimindendi. Bunlar Yeni Cami ve Tahtakale çevresinde toplandıkları için yaptıkları tıraşa bu adlar verilirdi. Bir de Nuruosmaniye'de bulunan İbişim Berberlerinden bahsedilir ki, bunlar ustura kullanmadan tıraş eden berberlerdi.